ข้ามไปยังเนื้อหา
ความรู้และงานวิจัย / TWHPEA 004: คู่มือหลักสูตรหัวหน้าผู้ตรวจประเมินตามเกณฑ์รางวัลสถานประกอบกิจการส่งเสริมสุขภาพแห่งชาติ
งานวิจัย

TWHPEA 004: คู่มือหลักสูตรหัวหน้าผู้ตรวจประเมินตามเกณฑ์รางวัลสถานประกอบกิจการส่งเสริมสุขภาพแห่งชาติ

12 พฤศจิกายน 2569 · อ่าน 5 นาที · ด้านสุขภาพ

คู่มือเตรียมผู้ตรวจประเมินให้ก้าวขึ้นเป็นหัวหน้าทีมตรวจตามเกณฑ์ TWHPEA ครบ 10 ขั้นตอน ตั้งแต่รับมอบหมายจนถึงติดตามผล พร้อมหลักการ 8 ข้อ จรรยาบรรณ 10 ข้อ และแบบฟอร์มใช้งานจริง 14 ชุด

เอกสารฉบับเต็ม (PDF)

อ่านฉบับเต็มด้านล่างหรือดาวน์โหลดได้ฟรี ไม่ต้องสมัครสมาชิก

ดาวน์โหลด PDF
เลื่อนอ่านในกรอบนี้ได้เลย
กำลังเปิดเอกสาร…

หัวหน้าผู้ตรวจประเมิน (Lead Assessor) เป็นบุคคลสำคัญที่สุดในกระบวนการตรวจตามเกณฑ์รางวัลสถานประกอบกิจการส่งเสริมสุขภาพแห่งชาติ (TWHPEA) เพราะเป็นผู้นำทีม คุมคุณภาพของการประเมิน และรับรองรายงานที่ส่งถึงคณะกรรมการตัดสินรางวัล คู่มือหลักสูตรเล่มนี้ของ Harvard Asia Academy จัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการบรรยายและการฝึกปฏิบัติ โดยอ้างอิงเกณฑ์ TWHPEA 001 ฉบับ V7 และคู่มือการตรวจประเมิน TWHPEA 002 พร้อมระบุหน้าที่อ้างอิงไว้ทุกจุด

เกณฑ์ที่ดีจะมีคุณค่าได้จริงก็ต่อเมื่อมีผู้ตรวจที่เข้าใจเกณฑ์อย่างลึกซึ้ง ใช้เครื่องมือได้ถูกต้อง และยึดมั่นในจรรยาบรรณ หลักสูตรนี้จึงเน้น "วิธีนำทีม" มากกว่าการอธิบายเนื้อหาเกณฑ์ซ้ำ ผู้เข้าอบรมควรศึกษา TWHPEA 001 และ TWHPEA 002 มาก่อน

ปัญหา 5 เรื่องที่หัวหน้าผู้ตรวจป้องกันได้

  • ใช้เครื่องมือผิดหมวด เช่น ใช้ ADLI ประเมินผลลัพธ์หมวด 7 หรือให้คะแนนโครงร่างองค์กรที่ไม่มีคะแนน
  • ตัดสินโดยไม่มีหลักฐาน หรือเดาแทนการเขียนว่า "ไม่พบหลักฐาน"
  • คะแนนต่างกันมากระหว่างผู้ตรวจ แล้วแก้ด้วยการเฉลี่ยแทนการหาฉันทามติบนหลักฐาน
  • ตรวจเยี่ยมไม่ตรงประเด็น ใช้เวลาเดินชมโรงงานแทนการยืนยันประเด็นที่ชี้ขาดคะแนน
  • รายงานป้อนกลับใช้ไม่ได้ เพราะกว้างเกินไป สั่งวิธีแก้ หรือไม่เชื่อมกับความท้าทายขององค์กร

หลักการ 8 ข้อที่หัวหน้าผู้ตรวจต้องยึด

  • เกณฑ์ไม่กำหนดวิธีทำ (Non-prescriptive)
  • บริบทมาก่อน ทุกคำตัดสินอ้างกลับไปที่โครงร่างองค์กร P.1–P.3
  • มองเป็นระบบ ดูความเชื่อมโยงจากผู้นำ กลยุทธ์ โปรแกรม ไปถึงผลลัพธ์
  • ตัดสินด้วยหลักฐาน ระบุหน้า ตาราง หรือจุดที่พบทุกครั้ง
  • ตรวจสอบสามเส้า จากเอกสาร การสัมภาษณ์ และการสังเกตจริง
  • ให้น้ำหนักตามความสำคัญต่อความท้าทายขององค์กร
  • ฉันทามติ ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย
  • ข้อเสนอแนะต้องเจาะจง นำไปใช้ได้ และไม่สั่งวิธีแก้

เครื่องมือหลัก: ADLI และ LeTCLi

หมวด 1–6 ประเมินด้วย ADLI (แนวทาง การถ่ายทอดสู่การปฏิบัติ การเรียนรู้ และการบูรณาการ) โดยให้คะแนนแบบองค์รวม ไม่ใช่บวกคะแนนทีละมิติ ส่วนหมวด 7 ประเมินด้วย LeTCLi (ระดับ แนวโน้ม การเปรียบเทียบ และการเชื่อมโยง) ส่วนโครงร่างองค์กร P.1–P.3 ไม่มีคะแนน แต่เป็นเลนส์ที่ใช้ตัดสินทุกหมวด

กระบวนการตรวจประเมิน 10 ขั้นตอน

  • ขั้นตอนที่ 1 รับมอบหมาย จัดตั้งทีม และประกาศความเป็นอิสระ
  • ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาโครงร่างองค์กรและระบุปัจจัยสำคัญ
  • ขั้นตอนที่ 3 ทบทวนรายงานการประเมินตนเองรายบุคคล
  • ขั้นตอนที่ 4 ประชุมหาฉันทามติก่อนตรวจเยี่ยม
  • ขั้นตอนที่ 5 วางแผนการตรวจเยี่ยม ณ สถานประกอบกิจการ
  • ขั้นตอนที่ 6 ประชุมเปิดการตรวจและสัมภาษณ์ผู้นำระดับสูง
  • ขั้นตอนที่ 7 ค้นหาและยืนยันหลักฐานภาคสนาม
  • ขั้นตอนที่ 8 วิเคราะห์ ให้คะแนน และประชุมปิดการตรวจ
  • ขั้นตอนที่ 9 จัดทำรายงานป้อนกลับและเสนอคณะกรรมการตัดสิน
  • ขั้นตอนที่ 10 ติดตามผลและทบทวนบทเรียนของทีม

ทุกขั้นตอนมีตัวอย่างประกอบจากกรณีศึกษาโรงงานผลิตเครื่องประดับในจังหวัดลำพูน ซึ่งมีทั้งงานมือละเอียด งานขัดเงา งานหล่อ และงานที่ใช้สารเคมี รวมถึงบริบทภาคเหนืออย่างฝุ่น PM2.5 ช่วงฤดูหมอกควัน ตัวเลขและเหตุการณ์ในกรณีศึกษาเป็นข้อมูลสมมติเพื่อการฝึกเท่านั้น

จรรยาบรรณและแบบฟอร์ม

คู่มือกำหนดจรรยาบรรณของผู้ตรวจประเมิน 10 ข้อ เช่น ความซื่อสัตย์และความถูกต้อง ความเป็นอิสระ การรักษาความลับ และการคุ้มครองข้อมูลสุขภาพ หัวหน้าผู้ตรวจต้องทั้งปฏิบัติเองและกำกับให้ทีมปฏิบัติ ภาคผนวกมีแบบฟอร์มการตรวจประเมิน F-01 ถึง F-14 ที่นำไปใช้ได้จริงตลอดกระบวนการ

สุขภาพคือการลงทุน ไม่ใช่ค่าใช้จ่าย — Be Healthy More Productivity

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ตรวจประเมิน TWHPEA ที่จะก้าวขึ้นเป็นหัวหน้าทีม
  • ผู้ตรวจรางวัลคุณภาพ (TQA/TQC หรือเทียบเท่า) ที่จะเข้าสู่ระบบ TWHPEA
  • บุคลากรสาธารณสุขและอาชีวอนามัย เช่น ศูนย์อนามัย สสจ. และนักอาชีวอนามัย
  • ผู้รับผิดชอบงานสุขภาพในสถานประกอบกิจการที่เตรียมรับการตรวจหรือประเมินตนเอง